Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam » Quốc phòng - Biền đảo » Mỹ trong chiến lược giữ vững chủ quyền ở biển Đông của Việt Nam

(Quốc phòng - Biền đảo) - Nhiều điều đã thay đổi trong quan hệ Mỹ-Việt, nhất là trong thời gian hai thập kỷ kể từ khi hai nước bình thường hóa quan hệ và đặc biệt là trong vài năm vừa qua. Tầm quan trọng của mối quan hệ này có ý nghĩa nổi bật trong bối cảnh Trung Quốc ngày càng quyết liệt trong việc tuyên bố chủ quyền một cách bất hợp pháp ở Biển Đông.

Đỉnh điểm của việc xích lại gần nhau giữa hai nước Mỹ – Việt là trong tháng Năm năm ngoái, khi Tổng thống Barack Obama đến thăm Việt Nam. Ngay sau ít phút ngắn ngủi đàm phán, lệnh cấm bán vũ khí sát thương cho Việt Nam đã được dỡ bỏ hoàn toàn khiến cho báo chí quốc tế tốn không biết bao nhiêu giấy mực và Trung Quốc thì lên tiếng kịch liệt phản đối.

Trong thực tế, việc xem Việt Nam nằm ở vị trí trung tâm trong “cộng đồng an ninh” Mỹ ở châu Á — là dự án trong hai nhiệm kỳ cựu Tổng thống Barack Obama. Quan hệ giữa hai nước cải thiện đến mức tới gần cuối năm 2016, có thể nói một cách tự tin rằng trong các vấn đề về thương mại và an ninh, Việt Nam và Mỹ đã coi nhau là đối tác chiến lược không thể thiếu. Nhưng sau khi cuộc bầu cử Mỹ diễn ra, cũng giống như phần lớn các chính sách đối ngoại của Mỹ, mọi thứ ngày nay trở nên bất định hơn.

Việc Donald Trump lên nắm quyền Tổng thống đã đặt dự án TPP vào điểm tạm dừng, khiến cho Việt Nam ảnh hưởng không hề nhỏ. Tuy nhiên, các nhà lãnh đạo hai nước vẫn tiếp tục trao đổi bằng điện đàm và thư tín. Trong đó, hai bên đảm bảo với nhau rằng tất cả mọi thứ đang diễn ra theo đúng kế hoạch. Gần đây nhất, Bộ trưởng Ngoại giao Phạm Bình Minh đã đến thăm Mỹ (ông đã từng học ở Mỹ)và bây giờ, Nhà Trắng đang chờ đón Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc.

Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc điện đàm với Tổng thống Donald Trump.

Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc điện đàm với Tổng thống Donald Trump.

Những tin tức tốt đẹp cho mối quan hệ Việt-Mỹ vẫn tiếp tục nối nhau liên tiếp. Trump sẽ tham dự hội nghị thượng đỉnh APEC, do Việt Nam sẽ tổ chức năm nay. Mới đây, 6 tàu tuần tra đã được chuyển giao cho phía Việt Nam — là giao dịch lớn đầu tiên trong khuôn khổ hợp tác quốc phòng mới ra đời giữa hai nước. Những động thái này diễn ra trước chuyến thăm của Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đến Hoa Kỳ vào cuối tháng Năm và là nỗ lực để thắt chặt mối quan hệ song phương về hoạt động an ninh trên vùng biển Đông đang bị tranh chấp, Reuters nhận định.

Và “món quà chính” của Mỹ tặng cho Việt nam — là chuyến tuần tra tự do hàng hải xung quanh Đá Vành Khăn ở quần đảo Trường Sa trên Biển Đông. Đây là hành động đầu tiên như vậy dưới thời Tổng thống Trump, là nhằm thực hiện điều họ gọi là tự do hàng hải. Bấy lâu nay Mỹ chỉ trích Trung Quốc xây đảo nhân tạo và các cơ sở quân sự đó nhằm cản trợ tự do hàng hải và mở rộng quyền kiểm soát chiến lược của Bắc Kinh. Trung Quốc đã phản ứng tức giận trước động thái Mỹ điều tàu hải quân đi sát Đá Vành Khăn. Theo thông tin từ quân đội Mỹ, phía Trung Quốc đã đáp trả bằng việc điều chiến đấu cơ chặn máy bay Mỹ một cách nguy hiểm trong không phận quốc tế trên Biển Đông.

Tư lệnh Cảnh sát biển Việt Nam, Trung tướng Nguyễn Quang Đạm (trái) và Chuẩn đô đốc Tuần duyên Hoa Kỳ Michael J. Haycock tại lễ bàn giao một tàu tuần duyên trọng tải lớn cho cảnh sát biển Việt Nam.

Tư lệnh Cảnh sát biển Việt Nam, Trung tướng Nguyễn Quang Đạm (trái) và Chuẩn đô đốc Tuần duyên Hoa Kỳ Michael J. Haycock tại lễ bàn giao một tàu tuần duyên trọng tải lớn cho cảnh sát biển Việt Nam.

Người phát ngôn Hải quân Mỹ Gary Ross coi đó là việc chặn đường bay một cách không an toàn và không chuyên nghiệp và chính điều này đã gây nên quan hệ căng thẳng giữa hai nước ngay sau khi Chủ tịch Tập Cận Bình vừa tới thăm Mỹ.
Và mới nhất, ngay trong hội nghị G7 với sự hiện diện của Mỹ, các lãnh đạo lớn trên thế giới đã ra tuyên bố chung bày tỏ sự phản đối với “mọi hành động đơn phương có thể làm gia tăng căng thẳng” ở Biển Đông – đây là một trong những tuyên bố có thể đoán trước bởi những nỗ lực ngoại giao của Việt Nam trong suốt thời gian qua.

Chuyến thăm Mỹ của Thủ tướng Việt Nam Nguyễn Xuân Phúc dường như không phải là ” ngoại giao thoáng qua”. Chính sách đối ngoại của Việt Nam tiếp tục đa dạng hóa trong bối cảnh áp lực không ngừng từ Trung Quốc. Vấn đề là Trung Quốc luôn luôn ở bên cạnh, còn Mỹ thì luôn muốn tìm mọi cách để ngăn cản tham vọng bành trướng của Trung Quốc cũng như tăng sự hiện diện của mình trong khu vực.

Mối quan hệ này được tổng quát trong lời phát biểu của Đại sứ Hoa Kỳ Ted Osius, “Sự thịnh vượng trong tương lai của Việt Nam phụ thuộc vào một môi trường duyên hải ổn định và hòa bình. Còn Hoa Kỳ và cộng đồng quốc tế cũng được hưởng lợi về sự ổn định của khu vực, đó là lí do tại sao hôm nay, chúng tôi rất vinh hạnh được hợp tác với cảnh sát biển Việt Nam”. Rõ ràng việc cân bằng lợi ích chung chính là một trong những chính sách khôn khéo nhất về vấn đề biển Đông được Việt Nam duy trì tới thời điểm hiện nay.

Thu An

Chuyến đi của Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc sẽ mang gì về cho Việt Nam

Chuyến đi của Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc sẽ mang gì về cho Việt Nam

Chuyến thăm chính thức của Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc diễn ra trong bối cảnh nước Mỹ đang trong xáo trộn chính trị chưa từng thấy kể từ thời Nixon. Quan hệ giữa hai nước...
Thời cơ và thách thức ẩn sau chuyến thăm Mỹ của Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc

Thời cơ và thách thức ẩn sau chuyến thăm Mỹ của Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc

Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đang có chuyến thăm chính thức Hoa Kỳ theo lời mời của Tổng thống Donald J. Trump. Chuyến thăm đã, đang và sẽ nhận được sự quan tâm đặc biệt của công...
Kỳ vọng chuyến thăm Mỹ của Thủ tướng sẽ là “cú hích” để Việt Nam phát triển

Kỳ vọng chuyến thăm Mỹ của Thủ tướng sẽ là “cú hích” để Việt Nam phát triển

Vượt qua bước khởi đầu gian nan của 22 năm về trước, cây cầu hợp tác được dựng lên bằng sự cố gắng của các thế hệ lãnh đạo Việt Nam - Hoa Kỳ, là khát vọng vì hòa bình,...
Bài viết, video, hình ảnh đóng góp cho chuyên mục vui lòng gửi về banbientap@vuducdam.org
Kết bạn với Phó Thủ tướng Chính phủ trên Facebook
Thích và chia sẻ bài này trên Facebook
Share on Link Hay! Share on Facebook! Tweet This!